VVOJ en NVJ willen niet meepraten over de inrichting van het Platform Open overheidsinformatie (PLOOI). Op dit platform moeten overheidsorganisaties documenten publiceren die ze straks onder de nieuwe Wet open overheid (Woo) verplicht openbaar moeten maken. Beide mediaorganisaties gaan niet in op een uitnodiging om in een klankbordgroep de ontwikkeling van het platform te begeleiden. Ze willen geen medeverantwoordelijkheid dragen voor een voorziening, die niet in hun primaire behoeften voorziet en zich vooral richt op actieve openbaarmaking van documenten.

PLOOI wordt ontwikkeld door het Kennis- en Exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties (KOOP), onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken. KOOP had de NVJ gevraagd om in een klankbordgroep zitting te nemen. De NVJ heeft daarop de VVOJ benaderd om eventueel gezamenlijk op te trekken. Wanneer de verenigingen zouden meedoen, zou dat met één vertegenwoordiger vanuit de journalistiek kunnen. Besloten is echter tot kritische distantie ten opzichte van PLOOI.

Actieve openbaarmaking

De kans is groot dat de journalistiek in die klankbordgroep in een zwakke positie terechtkomt omdat voor media vooral passieve openbaarmaking relevant is (dus op verzoek), terwijl de Woo en PLOOI de nadruk leggen op actieve openbaarmaking (uit eigen beweging). Ambtenaren zijn enthousiast bezig zich op de Woo voor te breiden in een veelheid aan initiatieven, zoals het ’Actieplan Open op Orde’, het ’Actieplan Open Overheid’, het ’Rijksprogramma voor Duurzaam Digitale Informatiehuishouding’, het ‘Leer- en Expertisepunt Open Overheid’, de ‘Alliantie Open Overheid’ en de ‘Coalitie Open Overheid’, waarbij het echter onduidelijk is hoe die zich tot elkaar verhouden. Duidelijk is wel dat ze vooral inzetten op actieve openbaarmaking van informatie. Ook het organiseren van een ’Dag van de Actieve Openbaarmaking’, eind vorig jaar, getuigt daarvan. Over verbetering van de afhandeling van Wob-verzoeken onder de Woo valt weinig te vernemen.

Zorgen

Dinsdag 28 september behandelt de Eerste Kamer de Wet open overheid. Vorige week uitten de koepels van decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen) is een brief aan de senaat hun zorgen over PLOOI. Ze vragen zich af of het platform wel voldoende ontwikkeld zal zijn als de Woo mei volgend jaar in werking treedt. “Wij constateren dat op dit moment nog geen aansluitstrategie is ontwikkeld voor PLOOI. Daardoor is het in de praktijk nog niet goed mogelijk om de juiste voorbereidingen te treffen.

Daarnaast bestaat onduidelijkheid over de technische aansluitvoorwaarden voor aansluiting op PLOOI in het kader van de Woo. Ook is het niet helder welke incidentele en structurele kosten decentrale overheden zullen moeten maken voor de verplichte aansluiting op PLOOI,” aldus VNG, IPO en Unie van Waterschappen. Ze roepen de Eerste Kamer op kritisch naar de uitvoerbaarheid van de Woo op korte termijn te kijken en minister Ollongren (BZK) te verzoeken ‘om helderheid te verschaffen over onze zorgpunten alvorens de decentrale overheden te verplichten PLOOI te gebruiken’.